Żarnowiec miotlasty
Cytisus scoparius
Krzew o gałązkach zielonych, kanciastych i drobnych liściach naprzemianległych, 3-listkowych. W górnej części gałązek w kątach liści osadzone są pojedynczo żółte kwiaty. Owocem jest czerwonobru-natny strąk (u góry). Cała roślina jest trująca. Gatunek ten rośnie na słonecznych wzgórzach i na skraju lasów, często tworząc duże zarośla. Jednakże w klimacie środkowoeuropejskim często przemarza. Jego właściwości lecznicze zaczęto intensywnie wykorzystywać dopiero w ostatnim stuleciu.
Wszystkie części tej rośliny mają wartość leczniczą: kwiaty, ziele, nasiona i korzenie, ale najczęściej zbierane jest ziele (Herba Sarothamni scoparii). Ścina się ręcznie najbardziej miękkie części gałązek, suszy je w cieniu i dzieli na mniejsze kawałki. Spośród substancji czynnych najważniejszy jest alkaloid sparteina; żarnowiec zawiera również glikozydy, garbniki, olejek eteryczny i gorycze. Ze względu na dużą toksyczność jest rzadko stosowany w lecznictwie ludowym; stanowi raczej surowiec, z którego wyodrębnia się różne substancje czynne.
Leki zawierające sparteinę zapisywane są w przypadku zaburzeń rytmu serca i krążenia obwodowego. W większych dawkach rozszerzają one naczynia krwionośne, obniżając tym samym ciśnienie krwi. Sparteina działa również pobudzająco na mięśnie gładkie, co jest wykorzystywane w położnictwie. Jest jednocześnie silnie moczopędna. Dawki i częstotliwość używania muszą być określone przez lekarza.
Żółte kwiaty żarnowca stanowią surowiec do wyrobu barwnika. Z suchych gałązek sporządza się miotły (stąd nazwa polska).
