Bieluń dziędzierzawa
Datura stramonium L.
Roślina jednoroczna, duża, o łodydze rozgałęzionej, liściach naprzemianleg-łych, jajowatych, zatokowoząbkowanych, nieprzyjemnie pachnących. W rozwidle-niach pędów lub na ich szczycie pojawiają się duże, lejkowate kwiaty białe lub biadoliła. Owocem jest torebka zawierająca czarne nasiona (w dole). Cała roślina jest bardzo trująca. Pochodzi prawdopodobnie z Ameryki Pomocnej. Uprawia się ją na dużą skalę dla potrzeb przemysłu farmaceutycznego.
Zbiera się liście (Folium Stramonii) i nasiona (Semen Stramonii). Liście trzeba ścinać wczesnym rankiem, na początku kwitnienia. Najpierw suszy się je rozpostarte pojedynczą warstwą, później w kilku warstwach. W suszarni temperatura nie powinna przekroczyć 40 °C. Nasiona wydobywa się po wyschnięciu torebek. Oba produkty zawierają alkaloidy pochodne tropanu (ok. 0,4 %), a mianowicie hioscyjaminę, atropinę i skopolaminę.
Substancje te działają rozkurczające, osłabiają czynność wydzielniczą gruczołów i rozszerzają oskrzela. Używa się ich do leczenia astmy (papierosy i tabletki) oraz ostrych nieżytów oskrzeli. Producentem leków zawierających wymienione substancje jest wyłącznie przemysł farmaceutyczny, a leki może przepisać tylko lekarz. Zatrucia dzieci nasionami bieluniu są dość częste; dawka śmiertelna wynosi około 20 nasion.
Uprawia się również inne gatunki bieluniu: D. metel, pochodzący z Ameryki Południowej, i D. inermis, pochodzący z Etiopii, oba jeszcze bogatsze w alkaloidy. W Polsce uprawia się także gatunek D. inoxia.
